زبان مخفی، یکی از گونه های زبان معیار است که در میان جوانان و یا گروه های بزه کار جامعه ایجاد می شود. هدف مقالة حاضر، شناسایی روابط معنایی در واژگان زبان مخفی در چهارچوب نظریة ساخت گرایی است. حجم نمونه، مشتمل بر 1507 واژه است که به دو روش اسنادی از فرهنگ لغات زبان مخفی و روش مصاحبة محقق ساخته با روش نمونه گیری گلوله برفی استخراج گردیده است. پس از گرد آوری و آمایش، واژه ها بر اساس ماهیّت و مفهومشان در چهارده حوزة معنایی دسته بندی شدند. علاوه بر تعیین حوزه های معنایی، مفهوم هر دستة واژگانی نیز مشخص شد. زیرا، پدیدآورندگان واژگان زبان مخفی در ساخت این واژه ها و برای نهان نگه داشتن اسرار درون گروهی از دانش درون زبانی خود استفاده می کنند. این در حالی است که ممکن است مصداق این واژه ها با این مفاهیم متفاوت باشد. سپس، روابط معنایی داده های واژگانی هر حوزه با روش تحلیل محتوای کیفی مشخص گردید. سؤال پژوهش این است که در صورت وجود روابط معنایی در زبان مخفی بیشترین و کمترین بسامد روابط معنایی متعلق به کدام رابطه است؟ یافته های تحلیل معنایی پژوهش حاضر، نشان داد که ترادف معنایی و هم نویسه به ترتیب بیشترین و کمترین فراوانی روابط معنایی را در این واژگان دارند.

رشد انبوه اطلاعات در وب مشکلاتی را به دنبال داشته است که از مهم ترین آن ها می توان به چالش های ایجاد شده برای جستجو در وب اشاره کرد. با توجه به این که بیشتر محتویات وب امروزی برای استفاده توسط انسان طراحی شده است، ماشین ها تنها قادر به دست کاری و فهم داده ها در سطح لغت هستند؛ این مساله مهم ترین مانع در سرویس دهی بهتر به کاربران وب است. هدف این مقاله ارایه نتایج بهتر در پاسخ به جستجوی کاربران وب معنایی است. به این منظور در روش پیشنهادی ابتدا عبارت مورد نظر کاربر با توجه به میزان موضوعات مرتبط با آن، مورد بررسی قرار می گیرد. پاسخ به دست آمده از این بررسی، وارد یک سامانه رتبه دهی متشکل از سامانه تصمیم گیری فازی و خوشه بندی سلسله مراتبی می شود تا نتایج مطلوب تری را به کاربر بازگرداند. گفتنی است که روش پیشنهادی نیاز به هیچ گونه دانش قبلی برای خوشه بندی داده ها ندارد؛ علاوه بر این دقت و جامعیت این پاسخ نیز اندازه گیری می شود؛ درنهایت، بر روی نتایج به دست آمده آزمون F اعمال می شود که اغلب به عنوان یک معیار از عملکرد سامانه، برای ارزیابی الگوریتم و سامانه های مورد استفاده در نظر گرفته می شود. نتایج حاصل از این آزمون نشان می دهد که روش ارایه شده در این مقاله می تواند پاسخ دقیق تر و جامع تری نسبت به روش های مشابه خود ارایه دهد و به طور میانگین دقت را تا 22/1 درصد افزایش دهد.

معنی شناسی بخشی از زبان شناسی امروزی است و به معنای دانش تحلیل معناست که با بررسی گونه های مختلف معنا در پی آن است تا معنای دقیق واژه را در حوزه بافتی و خارج از بافت تعیین کند. آن چه در این دانش مهم جلوه می کند، سیر تحول واژه از آغاز تا دوره معاصر و کشف معنای بافتی واژه است. پژوهش حاضر به بررسی معنای صدق در نهج البلاغه از منظر بافتی می پردازد و در صدد یافتن جایگاه معنایی آن به روش معنی شناسی توصیفی است. حاصل این پژوهش آن است که اولا این واژه در بررسی در زمانی تحول بنیادین در مفهوم آن صورت نگرفته است و همیشه به عنوان یک فضیلت انسانی اخلاقی مدنظر بوده است. ثانیا در نهج البلاغه نیز با حفظ معنای اصلی (لغوی) و اصطلاحی با همنشینی واژگانی نظیر ایمان، بر، حق و نظایر آن، ارتباط معنایی داشته و در یک شبکه معنایی قرار گرفته و به نوعی در تقابل معنایی با کذب آمده است. حوزه معنایی آن نیز در سه حوزه صدق باور، صدق اخلاقی و صدق به معنای عام می باشد.

معنا یکی از شاخصه های مهم در بررسی فرآیند یادگیری زبان مادری است. مطالعه آنچه کودکان راجع به معنا در سطوح مختلف می دانند، می تواند راهی برای دستیابی به چگونگی سخنوری بشر باشد. هدف از این تحقیق، بررسی میزان فهم کودک از نقش های معنایی کمیت نمای جهانی «هر» در سطح روابط بین گزاره ای است. بررسی روابط معنایی بین گزاره ای حاوی کمیت نمای «هر» در کودکان، نه تنها گام ارزشمندی در دستیابی به معناشناسی «هر» خواهد بود، بلکه سهم بسزایی را در بررسی توانش معنایی کودکان ایفا خواهد کرد. در این تحقیق با استفاده از یک روش تجربی جدید، توانایی کودکان در استنباط بین جملات متضمن و مستلزم مورد بررسی قرار گرفته است. برای نمونه گیری، از 28 کودک دختر، بین سنین سه تا شش سال استفاده شده و گزینش کودکان به صورت تصادفی است. در نهایت در این مطالعه، توانش بزرگسال مانند کودکان، با توجه به معناشناسی در هر دو سطح ترکیب و مقایسه معنای جمله ای، تایید می شود.

هدف: اگر یک نظام بازیابی اطلاعات برای واسط­ه ای کاربری خود، طراحی مناسبی داشته باشد، حوادث و اتفاقات ناخواسته و همچنین زمان مورد نیاز برای یادگیری نحوه کار با نظام کاهش می­ یابد و به افزایش کاربردپذیری منجر می­شود. بنابراین، یافتن شیوه­ هایی که به توسعه بهتر بازیابی اطلاعات منجر شود، حائز اهمیت فراوانی است. پژوهش حاضر با هدف تدوین و اعتباریابی مقیاس کاربردپذیری روابط معنایی در بازیابی اطلاعات انجام شده است.روش پژوهش: برای انجام این پژوهش، از روش ترکیبی با طرح اکتشافی مدل توسعه ابزار استفاده شده است. جامعه آماری پژوهش در بخش کمی، کلیه کتابداران کتابخانه ­های مرکزی دانشگاه­ های علوم پزشکی کشور با جامعه آماری 280 نفر بود که با استناد به فرمول کوکران 163 نفر به روش نمونه ­گیری در دسترس انتخاب شدند. در بخش کیفی حجم نمونه شامل 15 نفر از متخصصین کتابداری و اطلاع رسانی مشغول به خدمت در کتابخانه ­های دانشگاه ­های علوم پزشکی کشور بود که به روش غیراحتمالی هدفمند به ­عنوان نمونه انتخاب شدند. به ­منظور جمع ­آوری داده ­ها در بخش کیفی از مصاحبه نیمه ساختاریافته و در بخش کمی از پرسشنامه محقق ساخته استفاده شده است. روایی و پایایی ابزار پژوهش در هر دو بخش کیفی و کمی بررسی و مورد تأیید قرار گرفت. برای تحلیل داده ­ها در بخش کیفی از روش داده بنیاد و در بخش کمی از روش تحلیل عامل تأییدی استفاده گردید و داده ­ها با استفاده از نرم افزارهای SPSS 22 و PLS 3.8 تجزیه و تحلیل شد.یافته ­ها: نتایج بخش کیفی و کمی پژوهش نشان داد که ابزار تدوین شده جهت کاربردپذیری روابط معنایی در بازیابی اطلاعات از پنج مؤلفه (وجود ابهام معنایی، سیستم ­های جستجوی معنایی، ابهامات ماشینی، تدوین راهبرد در سیستم ­های بازیابی اطلاعات و بهره ­گیری از فرایندهای کیفیت بخشی) با 30 گویه تشکیل شده است که با توجه به نتایج تحلیل عاملی، بیشترین بار عاملی مربوط به مؤلفه تدوین راهبرد در سیستم ­های بازیابی اطلاعات بود که در 6 گویه تدوین گردید و کمترین بار عاملی مربوط به مؤلفه بهره­ گیری از فرایندهای کیفیت بخشی بود که در 4 گویه تدوین گردید. بیشترین ضریب پایایی ترکیبی مربوط به مؤلفه ابهام معنایی و کمترین ضریب پایایی ترکیبی مربوط به مؤلفه تدوین استراتژی در سیستم های بازیابی اطلاعات بود. همچنین، نتایج تحلیل عامل تأییدی نشان داد که ابزار تدوین شده پژوهش از برازش بسیار مطلوبی برخوردار است.نتیجه ­گیری: پرسشنامه طراحی شده در این مطالعه می­تواند به عنوان ابزار مناسبی برای سنجش کاربردپذیری روابط معنایی در بازیابی اطلاعات در کتابخانه ­ها مورد استفاده قرار گیرد.